راه کارهای جایگزین درآمد غیر نفتی ایران

گران شدن دلار بخاطر کمبود بودجه

راه کارهای درآمد غیر نفتی ایران سال ها به بزرگترین چالش اقتصادی تبدیل شده است که این امر با توجه به کسری بودجه های سالانه، ناکافی بودن درآمدهای مبتنی بر نفت، مشکلات زیست محیطی و ... دولت را به سمت جایگزینی روش های مختلف ایجاد درآمد غیر نفتی روبرو کرده است.

بخشی از درآمد غیرنفتی می تواند از طریق توسعه صنعت گردشگری یا صادرات غیر نفتی و مالیات های استانی تامین گردد. با برررسی الگوهای اقتصادی سایر کشورهای جهان و طراحی پلن های اجرایی در کشور، صاحبین اقتصادی می توانند با وجود تحریم ها و محدودیت های فروش نفت ایران، وابستگی اقتصادی به نفت را کاهش داده و راه کارهای جدیدی را پیش روی دولت قرار دهند.

درآمدهای مالیاتی ایران همیشه یکی از مهمترین و پایدارترین روش های جایگزین درآمدهای نفتی می باشد که در بسیاری از کشورهای توسعه یافته جهان، بصورت یک درآمد پایدار به شمار می آید اما در ایران با توجه به شرایط موجود و اذعان برخی از اقتصاددانان، صنعت گردشگری با توجه به ظرفیت ها و پتانسیل های بالای صنعت توریستی ایران و حوزه های مختلف فرهنگی، طبیعی، مذهبی و ... می تواند یک درآمد بسیار مناسب قابل اجرا باشد.

یکی دیگر از درآمدهای غیر نفتی ایران می تواند درآمدهای حاصل از صادرات غیرنفتی باشد مانند محصولات پتروشیمی ، صادرات خدمات فنی و مهندسی و صادرات کالا که این موارد ارزآوری خوبی جهت تسریع در رشد اقتصادی ملی ایران می باشد.

برخی از طرح های اقتصادی اقتصاددانان ایران جهت درآمدهای غیر نفتی:

سرعت بخشیدن به قانون سامانه مودیان درآمدهای مالیاتی

جداسازی بودجه از درآمدهای نفتی یکی از برنامه های بسیار مهم دولت ها می باشد که البته تا کنون هیچ تلاش مستمر و واقعی برای تحقق اقتصاد بدون نفت از سوی دولت های مختلف ایران انجام نشده است.

استفاده از سامانه مودیان میتواند به رشد درآمدهای مالیاتی و شفاف سازی نظام مالی کمک شایانی داشته باشد. 

افزایش درآمد با ورود دولت به عرصه تجارت

فروش اوراق بهادار هیچگاه در ایران به عنوان یک درآمد پایدار محسوب نشده است اما با توجه به کسر بودجه و تامین مالی می تواند این امر به عبور از بحران های مالی کمک کند.  درآمد پایدار درآمدی محسوب می شود که نیاز به برگردان آن نباشد. پس اینکه بگوییم حاکمیت از طریق فروش اوراق تأمین مالی پایدار می‌کند صحیح نیست.

دولت ایران در حال حاضر فقط کسب و کارهایی را که داشته واگذار کرده است اما کسب و کارهای جدیدی ایجاد نکرده است که در مسیر ارتقای کسب و کارها پیشرفت داشته باشد وتا زمانی که درآمدهای حاصله از شرکت های فولادی و پالایشی در اختیار دولت بود و دولت این اختیار را از خود سلب کرد متاسفانه تعهدی نسبت به بازگشت سود حاصل از صادرات را ندارد و این امر خود مشکلاتی را برای کشور ایجاد کرده است. بگونه ای که دولت حقوقی که به کارمندان خود می دهد معادل سود شرکت های فولادی و پتروشیمی می باشد.

بخش خصوصی در بسیاری از موارد امکان فروش محصولات خود را ندارد و اگر دولت بتواند راهکارهای فروش بیشتری را ایجاد کند تولید بیشتری اتفاق می افتد. دولت باید برای خودش طراحی درآمدی ایجاد کند. واگذاری کلی تجارت به بخش خصوصی باعث سازماندهی تولید کشور می شود و می تواند درآمدهای کشور را افزایش دهد اما دولت می تواند این امر را خود به عهده بگیرد تا سود ناشی از این فروش مستقیم به خود دولت بازگردد.

چنانچه دولت این مسئولیت ها را بر عهده نگیرد مجبور می شود که برای تامین درآمدهای خود دلار را گران کند و این گرانی دلار باعث افزایش قیمت محصولات وارداتی و کاهش ارزش پول ملی می گردد که مشکلاتن بسیار زیادی را برای مردم و دولت ایجاد می کند.

احیای منابع و انفال و در اختیار حاکمیت قرار گرفتن آنها

دولت ایران با توجه به کم بود بودجه و تامین منابع مالی خود نیاز به گران کردن ارز در بازار دارد در حالی که ما هر روز شاهد خصوصی شدن صنعت نفت ایران هستیم. حتی معادن ایران هم با درآمدها و سود های بسیار هنگفت در اختیار بخش خصوصی قرار گرفته است و دولت بهره چندانی نمی برد. این قوانین غلط خصوصی سازی دولت منجر گردیده که حتی اجازه ساخت یک جاده را نداشته باشد و فقط از طریق شرکت های خصوصی و برگزاری مناقصه باید اقدام شود.

دولت برای ایجاد زیرساخت و کاهش هزینه ها نیازمند درآمدزایی است و به ناچار باید وابسته مالیات باشد اما درآمد مالیات بیشتر باعث نارضایتی مردم خواهد شد و مشکلات خاص خود را در پی خواهد داشت. 

احیای منابع و انفال و در اختیار حاکمیت قرار گرفتن معادن و صنعت نفت یکی از واجبات تامین درآمدهای مالی دولت می باشد و صنعت نفت نباید بصورت خصوصی باشد. مدیریت تامین درآمدهای مالی کشورر باید با برنامه ریزی دقیق انجام شود اما کشور همه موراد را در بخش خصوصی انجام می دهد که این اتفاق ما را به نتیجه نمی رساند.